Βρίσκεται τέσσερα χιλιόμετρα από την όμορφη Κοινότητα Κλεινού της επαρχίας Καλαμπάκας, σε ύψος 680 μέτρων στη θέση "Μπουζιάνα". Πρόκειται για ένα από τα μνημεία πρώτης γραμμής για το νομό Τρικάλων μαζί με το μοναστηριακό συγκρότημα των Μετεώρων.

Είχε φρουριακή κατασκευή με πολεμίστρες στους τοίχους, κελιά, βοηθητικούς χώρους που κατελάμβαναν τη νότια και δυτική πλευρά που δυστυχώς κάηκαν στα δύσκολα χρόνια 1946-49.

Ο λόγος για την Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου, η οποία επειδή κτίσθηκε μετά από την καταστροφή της ομώνυμης μονής, που ήταν κτισμένη στη θέση Χρύσινο, επικράτησε και είναι γνωστή ως μονή Χρυσίνου και γιορτάζει στις 23 Αυγούστου. Εδώ κι ένα χρόνο ο μοναχός πατήρ Ιωάννης, που κατοικεί μόνιμα στην Ιερά Μονή, της εδωσε ξανά ζωή και ελπίδα σε εκατοντάδες προσκυνητές που αγωνιούν για το μέλλον της Μονής.                                              

Όπως είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπεύθυνη της Διεύθυνσης Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Νομού Τρικάλων, Κρυσταλλία Μαντζανά, "η Ιερά Μονή Χρυσίνου, με την έλευση του πατέρα Ιωάννη, απέκτησε ζωή μετά από αρκετά χρόνια", προσθέτοντας, πως το μέλλον της περνά μέσα από την αποκατάσταση των κελιών, καθώς η συγκεκριμένη μελέτη έχει εγκριθεί από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ενώ η όλη προσπάθεια επικεντρώνεται πλέον στην ένταξη του έργου σε αναπτυξιακό πρόγραμμα, το οποίο  θα σημάνει και την υλοποίησή του.

Σήμερα πάντως, σύμφωνα με την αρχαιολόγο, ο καθένας μπορεί να φανταστεί την άρτια αρχιτεκτονική αντικρίζοντας τους επιβλητικούς εξωτερικούς τοίχους των κελιών που σώζονται σε ικανό ύψος, όπως και τις επιβλητικές στοές στην είσοδο τους στη δυτική πλευρά.

Στη νότια πλευρά σώζεται μεγάλο τμήμα πιθανότατα των βοηθητικών χώρων, ενώ στη ΝΑ γωνία υπάρχουν υπολείμματα του περιβόλου με την ξύλινη θύρα πάνω στην οποία διατηρούνται ακόμα οι μεγάλοι μεταλλικοί ήλιοι.

Με βάση τα σωζόμενα ο αρχιτέκτων-αναστηλωτής κ. Σωτ. Τζήμας επεχείρησε μια πρώτη προσέγγιση της αρχιτεκτονικής της μονής, η οποία σύμφωνα με τον ίδιο, παρουσιάζει τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

"Το καθολικό είναι ναός καμαροσκεπής διαστάσεων 6,54 x 7,89 μ. (δηλ. το ιερό και ο κυρίως ναός χωρίς την κόγχη και τον μεταγενέστερο στη δυτική πλευρά νάρθηκα).

Ο τύπος του καμαροσκεπούς συναντάται στη Θεσσαλία από τον 12ο αι., όπως στην Παναγία Βελίκα στην Αγιά, στον Άγιο Νικόλαο στα Κανάλια και στην περιοχή των Τρικάλων στον ναό της Παναγίας στην Ασπροκκλησιά του 12ου επίσης αι. Ο τύπος αυτός, σπάνιος στη βυζαντινή εποχή, γίνεται αρκετά συχνός στην εποχή της Τουρκοκρατίας.

Η τοιχοποιία είναι αργολιθοδομή που έχει δεχθεί νεώτερο επίχρισμα το οποίο δεν έκρυψε την ιδιαίτερα επιμελημένη τοιχοποιία της ανατολικής πλευράς. Στην τρίπλευρη πλακοσκεπή κόγχη ανοίγονται τρία τυφλά αψιδώματα που πλαισιώνονται από κεραμοπλαστική διακόσμηση. Οι τεχνίτες θα τονίσουν ιδιαίτερα το κεντρικό αψίδωμα κάνοντας το ψηλότερο από τα πλάγια που είναι ισοϋψή.

Στο κάτω μέρος του κεντρικού αψιδώματος ανοίγεται ένα μικρό παράθυρο εν είδει πολεμίστρας. καταγωγή του τυφλού αψιδώματος ανάγεται στη μέση και βυζαντινή εποχή, οπότε χρησιμοποιούνται αψιδώματα στα παράθυρα σε μονές και ναούς της κεντρικής και νοτίου Ελλάδος.

Στη βόρεια πλευρά ανοίγονται ένα μεγάλο στενόμακρο και δυο τετράγωνα παράθυρα από τα οποία το δυτικό επιστέφεται από τυφλό ημικυκλικό αψίδωμα, στην νότια ανοίγεται η μόνη είσοδος του ναού και ένα μικρό παράθυρο και τέλος δυο μικρά τετράγωνα ανοίγονται στην ανατολική πλευρά.

Στη νότια επίσης εξωτερική πλευρά και πλησίον της εισόδου έχει εντοιχιστεί πήλινη πλάκα με χαραγμένη την επιγραφή "αγαπίου ιερομόναχου επί έτι ΑΨΜ α: Αυγούστου". Τέλος ο ναός τελευταία έχει στεγασθεί με κεραμίδια γαλλικού τύπου ενώ αρχικώς θα πρέπει να ήταν πλακοσκεπής, όπως δείχνει η στέγαση της κόγχης του ιερού η οποία διατηρήθηκε".

Όπως επίσης προσθέτει η Κρυσταλλία Μαντζανά, εσωτερικά ο ναός είναι κατάγραφος με τοιχογραφίες που ακολουθούν σε βασικές γραμμές το εικονογραφικό τυπικό των ναών, για να εξηγήσει:

"Την Πλατυτέρα ανάμεσα σε αρχαγγέλους, με τους συλλειτουργούντες Ιεράρχες στην κάτω ζώνη, συναντάμε στην κόγχη του Ιερού, ενώ το εικονογραφικό πρόγραμμα τόσον στο Ιερό όσον και στον κυρίως ναό ακολουθεί τη διάταξη των ζωνών.

Η κάτω ζώνη περιλαμβάνει ολόσωμους αγίους, η μεσαία αγίους σε μετάλλια και η πάνω ζώνη σκηνές από τη Θεία Λειτουργία, το Δωδεκάορτο και τα Πάθη του Χριστού, όπως επίσης και τους 24 Οίκους του Ακάθιστου Ύμνου".

Ωστόσο, σε επικοινωνία που είχαμε και με τον Μητροπολίτη Σταγών και Μετεώρων κ.κ. Σεραφείμ, σε δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, επισημαίνει πως "περιμένουμε την υλοποίηση της μελέτης για μια Ιερά Μονή με τεράστια ιστορική και θρησκευτική αξία", προσθέτοντας πως η όλη προσπάθεια βρίσκεται σε καλό δρόμο.

Κείμενο - Φωτογραφίες: ΑΠΕ - ΜΠΕ, Αποστόλης Ζώης